Satış ve Danışma Hattı: +90 212 270 74 41

ISO/ TS 16949:2002 ANASAYFA Firma Adı ISO/ TS 16949:2002

Karakter boyutu : 12 Punto 14 Punto 16 Punto 18 Punto


ISO/ TS 16949:2002 Otomotiv Kalite Sistemi

Otomotiv üreticileri ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemini kabul ettikleri halde bu standardı çok genel bulmuş ve kendi sektörlerinin ihtiyaçlarına göre detaylandırarak yeni standartlar / Teknik spesifikasyonlar geliştirmişlerdir. QS 9000, ISO 9000 Kalite Yönetim Sisteminin otomotiv sektörü için özel bir uyarlaması olup Chrysler, Ford Motor ve General Motor şirketleri tarafından sektör gereksinimleri göz önüne alınarak geliştirilmiş bir standarttır. ISO / TS 16949 ise teknik spesifikasyon olup otomotiv sektörü için var olan kalite sistem gerekliliklerinin evrensel bazda ele alınıp muhtelif belgelendirme tetkiklerinin önüne geçilmesi için oluşturulmuştur

ISO/ TS 16949 Otomotiv Kalite Sistemi Nedir?

Otomotiv üreticileri ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemini kabul ettikleri halde bu standardı çok genel bulmuş ve kendi sektörlerinin ihtiyaçlarına göre detaylandırarak yeni standartlar / Teknik spesifikasyonlar geliştirmişlerdir. QS 9000, ISO 9000 Kalite Yönetim Sisteminin otomotiv sektörü için özel bir uyarlaması olup Chrysler, Ford Motor ve General Motor şirketleri tarafından sektör gereksinimleri göz önüne alınarak geliştirilmiş bir standarttır. ISO / TS 16949 ise teknik spesifikasyon olup otomotiv sektörü için var olan kalite sistem gerekliliklerinin evrensel bazda ele alınıp muhtelif belgelendirme tetkiklerinin önüne geçilmesi için oluşturulmuştur.

Otomotiv sektöründe kalite arayışı, çok eskilere dayanan bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır. Üç büyükler olarak tanınan General Motors, Ford ve Chrysler tedarikçilerinin uymakla yükümlü olduğu kalite standartlarını 1970'li yıllarda çoktan oluşturmuşlardı. Benzer gereklilikler içermesine karşın bu standartlar, değişik şekilde ifade edilmişlerdi ve farklı yan sanayi denetimlerine baz olmaktaydılar.

1987 yılında ISO 9000 standartları yayımlandığında, üç büyükler bir araya gelerek AIAG'nin (Automotive Industry Action Group) de desteğiyle bir çalışma grubu oluşturdular. QS 9000 standardı bu çalışmaların sonucunda oluşan bir standarttır. Amerika'da süregelen bu faaliyetlerin benzeri tabi ki Avrupa kıtasında da mevcuttu. İtalya'da AVSQ, Fransa'da EAQF, Almanya'da VDA6.1 gibi yine otomotiv sektöründe uyulması istenen kalite kriterlerini tanımlayan standartlar yayımlanmıştır. Ancak bunların arasında en çok yankı getiren ve üçüncü taraf belgelendirmeye konu olanlar, QS 9000 ve 1999 yılında yayımlanıp 2002 yılında yeni versiyonu çıkan ISO/TS 16949 standartlarıdır.

QS–9000, ISO 9001:1994 maddelerini kapsayan ve ek olarak otomotiv endüstrine yönelik spesifik gerekliliklerden oluşan bir standarttır. ISO 9001:1994'den temel farklılıkları arasında maliyet azaltma, ürün kalitesini sürekli iyileştirme, müşteri tatmini kavramlarını ve ek endüstri gerekliliklerini sayılabilir.

QS 9000 Kalite Yönetim Sistemi uluslararası bir standart olarak ortaya çıkmamış olmasına rağmen, günümüzde DaimlerChrysler, Ford Motor Company ve General Motors'un tüm dünya genelinde faaliyet göstermesi ve otomobil parçası, malzeme ve servis sunan firmayı etkilemesi nedeniyle uluslararası bir boyut kazanmış, hatta bazı Avrupa otomobil firmalarının dahi bu belgeyi yan sanayicilerinden istemeye başlamasına neden olmuştur. 22 Akreditasyon kuruluşu tarafından tanınan QS 9000 standardı, yayımlandığı günden bu yana 800.000 adet çoğaltılmış, 9 dile çevrilmiş ve 63 ülkede kullanılmıştır.

QS 9000'in üç büyüklerin tüm kalite taleplerini karşılayan ve maliyet etkinliğini esas alan bir belgelendirme işlemi olması, belgeye sahip firmalar için ticari önem taşımasının yanında müşterinin güvenini de artıran bir unsur olmuştur. QS 9000 gereklilikleri temel olarak müşteri tatmininin garanti edilmesini amaçlar. Ana gaye, proses ve ürünün sürekli gelişimini sağlamak ve ürün farklılıklarını kısıtlamaktır. QS 9000 kalite planları, problemler oluşmadan önce bunları elimine etmeye yönelik metotlar üzerinde durur. Ayrıca her şekilde israfı azaltmayı da amaçlar.

DaimlerChryler, Ford Motor Company ve General Motors Supplier Quality Requirements Task Force (SQRTF), QS 9000 kalite yönetim sisteminin yazımından, içeriğinden ve dünya genelindeki QS 9000 programlarının politika ve prosedürlerinin oluşturulmasından sorumludur. AIAG ise bu dokümanların dağıtımında, eğitimlerde ve bu işlemelerin yönetiminde rol almaktadır.

ISO/TS 16949 standardı ise, global otomotiv endüstrisi için The International Automotive Task Force (IATF) ile ISO Technical Committee-TC 176 tarafından oluşturulmuştur. QS 9000, VDA6.1/Almanya, EAQF/Fransa ve AVSQ/İtalya standartlarının gerekliliklerini karşılayacak şekilde bir kapsam oluşturmuştur. Ayrıca ISO 9000 standardı temeline ve otomotiv sanayiinin spesifik gereksinmelerine dayanmaktadır.

Bu standardın oluşturulmasındaki amaç; Otomotiv Yan Sanayileri Kalite Yönetim Sistemlerinin tüm dünyada kabul gören ortak kriterlere göre denetlenmesi ve değerlendirilmesidir. VDA-6.1, AVSQ ve EAQF standartlarının 15 Aralık 2003 itibariyle, QS 9000 ise 15 Aralık 2006 tarihi itibariyle geçerliliğini yitirecek olması, Otomotiv Sektöründe ISO/TS 16949 Standardını tek kılmaktadır.

ISO/TS 16949 kalite yönetim sistemi, sürekli gelişme ve hatasız üretimi amaçlayan temel sistem anlayışına sahiptir.

Bu standart, ayrıca, değişik müşteri taleplerini karşılamaya, farklı denetim ve belgelendirme ihtiyaçlarını ortadan kaldırmaya yöneliktir.

ISO/TS 16949 standardının amaçladığı getirileri şu şekilde sıralamak mümkündür;

  • Otomotiv sektörünün bilgi birikimini bir araya toplamak,
  • Ürün kalitesini iyileştirmek, tüketiciye daha güvenilir ürünler sunmak,
  • Tedarikçi zincirini geliştirmek,
  • Maliyetleri düşürmek, verimliliği arttırmak,
  • Tüm sektörün aynı kalite sisteminde buluşmasını sağlamak,
  • Ana sanayinin farklı denetim tipleri uygulamasını önlemek,
  • Sektörün nitelik ve kalite düzeyini arttırmak.

ISO/TS 16949 Kalite Yönetim Standardı, dünyadaki tüm otomotiv ana sanayi (OEM) firmaları tarafından kabul edilmekte ve desteklenmektedir. Başlıca kuruluşlar arasında Ford, Chrysler, Peugeot, Audi, GME Opel, Bosch, Volkswagen GM, BMW, Citroen, Mercedes Benz, Fiat, Renault firmaları sayılabilir.

 

2-ISO/ TS 16949 Otomotiv Kalite Sisteminin Standart Maddeleri      

 

 


Üretim:

  • Malzemelerin üretimi

  • Servis parçalarının üretimi

  • Montaj

  • Isıl işlem, kaynak, boya, kaplama veya diğer işlemler
    için proseslerin gerçekleştirilmesi

Kestirimci Bakım:Bakımdan kaynaklanan problemlerin ortaya çıkmaması için proses verilerinden elde edilen sonuçlara yönelik önleyici faaliyetler
 

Önleyici Bakım:Ekipman hataları nedeniyle üretimin kesilmesini önlemeye yönelik olarak gerçekleştirilen planlı bakım aktiviteleridir.
 

Pahalı Navlun: Sözleşmede belirtilenden farklı olarak ödenen extra maliyetlerdir.

Not: Metod,miktar,planlanmamış veya geç sevkiyatlardan kaynaklanabilir.
 

Yardımcı Tesis:Üretime yönelik işlemlerin gerçekleşmediği ancak üretim tesislerine destek veren tesislerdir.
 

Tesis:Katma değer oluşturan proseslerin gerçekleştirildiği yerdir.


Özel Karakteristikler: Ürün veya üretim prosesine ait proses parametreleridir. Yasalara uyum, uygunluk, fonksiyon, performans veya bir sonraki prosese ait emniyet ve uygunluğu tarif eder.

 

Kontrol Plânı:Ürünün kontrolü için gerekli sistemlerin ve proseslerin dokümante edilmiş tarifleri.


Tasarım sorumlusu kuruluş:Yeni bir ürün tasarımı oluşturma veya mevcutlarında değişiklik yapma ile yetkilendirilmiş kuruluş.


Not: Bu sorumluluk müşterinin belirlediği uygulama ile tasarım performansının sınanması ve doğrulanmasını içerir.
 

Hata önleme:Uygun olmayan ürünlerin imalâtını önlemek için ürün ve imalât prosesi tasarımı ve geliştirmesi.
 

Lâboratuvar:Kimyasal, metalürjik , boyutsal, fiziksel, elektriksel veya güvenilirlik deneylerini içerebilen, fakat bunlarla sınırlı olmayan muayene, deney ve kalibrasyon imkânı.
 

Lâboratuvar kapsamı
 

- Lâboratuvarın yapmaya yeterli olduğu özel deneyler, değerlendirmeler ve kalibrasyonlar,

- Yukarıdakileri gerçekleştirmek için kullanılan teçhizatın listesi ve

- Yukarıdakileri gerçekleştirmek için metotların ve standardların listesi,

içeren kontrollü doküman.

 

Önleyici bakım:İmâlat prosesi tasarımlarının bir çıktısı olarak, ekipman arızalarının nedenlerini ve üretimin plânlanmamış kesintilerini ortadan kaldırmak için plânlanmış faaliyet.
 

Uzaktaki destek alanı:Tesisleri destekleyen ve üretim dışı proseslerin yürütüldüğü yerler.

ISO/ TS 16949 Uygulamanın Faydaları

ISO/ TS 16949İle rekabet şansını artırmak,

ISO/ TS 16949İle Tedarik zincirinde olası değişikliklerin azalmasını sağlar

ISO/ TS 16949 ileÜrüne olan güveni arttırır

ISO/ TS 16949 ilePazarda rekabet üstünlüğü artar

ISO/ TS 16949 ileÇalışanların motivasyonu artar

ISO/ TS 16949 ileFirmanızın sisteminin sürekli gelişimini sağlar

ISO/ TS 16949 ileMaliyet kayıpları ve fireler azalır

ISO/ TS 16949 ileVerimliliği ve karlılığı artırmak,

ISO/ TS 16949 ileÜrün/hizmet sunumunda müşteri beklentilerini karşılayan tutarlı bir yapı sergilemek,

ISO/ TS 16949 ileMüşteriye sunduğu hizmet kalitesiyle pazar payını genişletmek,

ISO/ TS 16949 ileİş süreçlerini etkinleştirmek,

ISO/ TS 16949 ile, üretim ve son kontrollerin etkin olarak yapılabilmesi

ISO/ TS 16949 ile İşlerin ilk seferde doğru yapılmasını kolaylaştırmak,

ISO/ TS 16949 ile Hatalardan ve kalitesiz işten kaynaklanan maliyetleri ve azaltmak,

Hata kaynaklarına ulaşabilmek için gereken hafızayı sağlamak,

ISO/ TS 16949 ile ISO 9001:2000 İle Kurum içi kalıcı bilgi oluşturmak,

ISO/ TS 16949 ile Çalışanları katılıma teşvik etmek

ISO/ TS 16949 ile İşletmenin otomobil sektörüne yönelik uluslararası geçerliliğe sahip bir kalite belgesi edinmesinin getirdiği ticari avantajlardan yararlanabilme (ihracat için kalitenin belge ile ispatlanabilmesi)

ISO/ TS 16949 Otomotiv Kalite Sisteminin Kurma Aşamaları

Otomotiv üreticilerine göre hazırlanmış bu sistem için üretim zorunluluğu yanında müşterilerimizin bizden bu sistemi kurmalarını istemeleri gerekmektedir. Yani TS 16949 KYS sistemini ancak otomotive üretim yapan firmalar kurabilmektedir.

Bu sistem ISO 9001:2000 üzerine otomotiv istekleri ile müşteri özel isteklerinin adapte edilmesi ile kurulur. Tamamen müşteri memnuniyeti üzerine kurulmakta olup sistemi denetlemeye gelecek olan denetçiler müşteri gözü ile denetleme yaparlar.

TS 16949 denetlemesine girmeden önce min 12 aylık verilerin mevcut olması gerekir. Bu veriler belirli periyotlar ile gözden geçirilmiş olmalı hedefler ile mukayese edilip gerekli durumlarda düzeltici faaliyetler başlatılıp iyileştirme planları yapılmış olmalıdır. Denetimlerde iyileştirmeler ve müşteri memnuniyetleri her zaman göz önünde bulundurulur.


1. Firmanın mevcut dokümantasyonunun incelenmesi

Var olan ISO 9001:2000 KYS incelenip yapılması gereken çalışmalar tanımlanır. Daha sonra otomotiv müşterilerin özel istekleri ve ISO/ TS 16949 istekleri sisteme dahil edilir.

Genellikle her kuruluşta formal / yarı formal / informal olarak işleyen bir sistem vardır. Bu mevcut durumu tespit etmek, işimize yarayan uygun yönlerini belirlemek ve bunu kurulacak olan kalite sistemine temel teşkil etmek uygun bir başlangıçtır


2 - ISO/TS 16949 Oluşum planı

ISO/TS 16949 faaliyetlerini organize edecek takımın ve bu takıma destek verecek diğer birimlerin zaman ve gücünü en etkin şekilde kullanabilmek için ele alınacak konuların ve sorumluların belirlenmesi ve bunu bir zaman çizelgesine dökülmesidir. Bu plan zaman zaman gözden geçirilir ve gerekiyorsa güncellenir.

3- Eğitim konularının saptanması

  • ISO/ TS 16949 Otomotiv üreticileri kalite yönetim sistemi ile ilgili genel bilgiler
  • Süreç yönetimi, Firma süreçlerinin belirlenmesi
  • Süreç odaklı iç tetkik
  • Müşteri özel istekleri ile ilgili bilgiler
  • APQP, PPAP, MSA, İPK konularında bilgilendirme

Not: Eğitimler firma geneline verileceği gibi sadece Yönetim Temsilcisine de verilebilir. Yönetim Temsilcisi aldığı eğitimleri firma geneline verebilir.


4.Sistemin Kurulması

Bu konuyla ilgili pratik uygulama genellikle çalışma takımları oluşturmaktır. Bu takımlar ilgili birimleri proseslerin / sistemlerin / dokümantasyonun kurulmasında ve oluşturulmasında aktif görev alacaktır. Sistemi danışmanın veya kalite sistemi sorumlusunun dikte ettirmesindense bu yaklaşım ileriki uygulama aşamalarında kullanıcıların sistemi sahiplenmesi açısından uygun olacaktır. ( küçük firmalarda takım çalışması yerine geçebilecek diğer uygulamalar öngörülebilir.) İleri Ürün Kalite Planlaması, Üretim Parçası Onay Prosesi, Ölçüm Sistemi analizi, İstatistiksel Proses Kontrol, Hata Türü ve Etkileri Analizi, Kalite

Eğer firmada ISO 9001:2000 kurulmuş ise ISO/ TS 16949 bu sistemin üzerine kurulur. ISO 9001:2000 sistemi yoksa eğitimler ISO/ TS 16949 ile süreç yönetimi ile başlayıp sistem kuruldukça diğer eğitimler gerçekleştirilir.

Maliyetleri gibi çalışmalara yönelik yöntemler ve uygulamalar bu aşamada gerçekleştirilir.

5 - İç Tetkiklerin Gerçekleştirilmesi

ISO/TS 16949 sistemi oluşumunu tamamlandığı kararı verildikten sonra alt sistemlerin ve süreçlerin planlandığı gibi çalışıp çalışmadığının, birbirleri ile uyumunun, etkinliğinin kontrol edildiği iç tetkikler yapılır. Burada tespit edilen uygunsuzluklar / gelişmeye açık alanlar bir plan dâhilinde ele alınır.

6 - Gözden Geçirme

Üst yönetim; sistemi; iç tetkikleri, hedefleri, düzeltici / önleyici faaliyetleri, prosesleri ve onların performanslarını, müşteri şikâyetleri ve memnuniyetlerini, iyileştirme çalışmalarını, kaynak ihtiyaçlarını; kalite maliyetlerini gözden geçirir, sistemin etkinliğini ve sürekliliğini sağlar.

 

ISO/ TS 16949 Otomotiv Kalite Sisteminin Belgelendirme Şartları

 

Döküman İnceleme:Belgelendirme Müracaat'nın yapılmasından sonra en geç 15 gün içerisinde müracaat ek evrakları ve ilgili yönetim sistemine ait dokumanlar, Belgelendirme firmasına ulaştırılmalıdır.

Kuruluşunuza ait dokumanlar, ISO/ TS 16949 standardına uygunluk açısından incelenecek ve düzeltilmesi gereken bir durum olması halinde, bir rapor ile tarafınıza bildirilecektir.

Belgelendirme firmasına tarafından incelenmesi sonrasında, dokümanlarda söz konusu olabilecek değişiklikler, belgelendirme denetimi öncesinde tamamlanmalı ve Belgelendirme firmasına ulaştırılmalıdır.
 

Ön Denetim "isteğe bağlı":Belgelendirme amacı ile başvuruda bulunan firma, belgelendirmeyi esas teşkil eden resmi belgelendirme denetimi öncesinde, mevcut durumu görerek olası problemleri görmek istemesi durumunda yapılan denetim türüdür. Bu denetim için belirlenecek tarih ve gün sayısı iki taraf arasında tespit edilir.
 

Belgelendirme Denetimi:  Belgelendirme denetimi, ISO/ TS 16949 standardı ve sistem dokümanlarını uygunluğu tespit etmek amacı ile Belgelendirme firmasının denetim ekibi tarafından gerçekleştirilecektir. Belgelendirme denetiminin süresi Belgelendirme firmasına beyan ettiğiniz bilgiler doğrultusunda uluslararası akreditasyon kurallarına göre belirlenecek ve denetim öncesinde bir program halinde bildirilecektir.

Belgelendirme denetiminin sonucunda sisteminizin standarda uygunluğunun tespit edilmesi durumunda kuruluşunuz ISO/ TS 16949 belgesini almaya hak kazanacaktır. Kuruluş belgelendirme denetimini başarıyla tamamlanmasını takiben, Belgelendirme firması denetim ekibi tarafından, belge verilmesi için önerilecektir. Bu aşamadan sonra, Belgelendirme hizmetleri  tarafından en kısa süre içinde belge düzenlenerek müşteriye sunulacaktır.

 

Takip Denetimi:Belgelendirme veya gözetim denetimlerinde sistemin genel işleyişini etkileyecek derecede, uygunsuzluk (lar) tespit edilmesi durumunda gerçekleştirilecek denetimlerdir. Takip denetimleri, belgelendirme ve ya gözetim denetimini gerçekleştiren denetim ekibi tarafından gerçekleştirilecektir.

  

Gözetim Denetimleri:Gözetim denetimleri kuruluşunuzun ISO/ TS 16949 standardına uygunluğunun devamını kontrolü amacı ile Belgelendirme firması denetim ekibi tarafından, en az yılda 1 olmak üzere gerçekleştirilecektir.
 

Marka ve Logo Kullanımı:Marka ve logo kullanımı ile ilgili uyulması gereken hususlar, sözleşme ekinde verilen, marka ve logo kullanım talimatı ile belirlenmiştir.

Belgelendirme Geçerlilik Süresi:ISO/ TS 16949 standardına göre yapılan belgelendirme için belge geçerlilik sözleşme süresi 3 (üç) yıldır. Bu sözleşme, imzalandığı tarihten belge geçerlilik süresi sonuna kadar geçerlidir.  Belge   geçerlilik süresi dolmadan bir iki ay önce, belge sahibi firma başvuruda bulunarak, belge süresinin uzatılmasını talep eder. Bu durumda belgenin denetimi yapılır ve belge geçerlilik süresi üç yıl daha uzatılır.

 

Kapsam değişikliği ve adres değişikliği denetimlerinde sözleşme süresinde herhangi bir değişiklik yapılmaz. Belgenin geçerlilik süresi için, ilk belge tarihi baz alınır ve yapılan değişiklikle ilgili yeni sözleşme imzalanır.
 

 

İtirazlar ve Şikayetler:    Belgelendirme firması sistem belgelendirme faaliyetleriyle ilgili itirazlar ve şikâyetler kuruluş tarafından denetimler sonrasında, denetim raporları, denetim ekibi, denetim içeriği v.b. hususlarda itiraz ve şikâyetler yazılı ve sözlü olarak yapılabilir. Gerçekleşen denetimler hakkında yapılan tüm şikâyetler, bir sonraki şikâyet değerlendirme komitesi toplantı gündeminde ele alınır.

Toplantı sonrasında alınan kararlar yazılı olarak ilgili kuruluşlar ve denetim ekipleri üyelerine bildirilir. İlgili kararlar çerçevesinde gerek düzeltici/ önleyici faaliyetler başlatılır.